Elizabeth Bishop
-
Yesilgöz’ Apocalyps en de Vishuizen van Bishop
Het is nogal veel opeengestapelde drama de laatste tijd: Yesilgöz wordt minister van Defensie, zo lees ik. De vier Ruiters van de Apocalyps lachen zich een ongeluk… Vooral Thanatos, de Dood zelve, die werkelijk waar niet meer wéét waar hij het zoeken moet – … wat misschien als een verdienste van mevrouw Yesilgöz kan worden… Continue reading
-
“Uiteindelijk verliest iedereen iedereen.”
11 september 2001Zevenkamp, Rotterdam. 15:00 Vierentwintig jaar geleden zat ik samen met mijn vriend op zijn slaapkamer naar Gladiator te kijken. Opeens sloeg beneden de voordeur met een harde klap dicht. Zijn vader was onverwacht thuis gekomen: “ZET ONMIDDELLIJK DE TELEVISIE AAN!”“PAP, WE ZITTEN FILM TE KIJKEN!”“ZET *(#%*)#%*) ONMIDDELLIJK CNN AAN!!!” We keken elkaar even… Continue reading
-
De psychologie van literatuur
Al een tijdje ben ik bezig met een pre-master Kunst- en Cultuurwetenschappen aan de Open Universiteit. Zoals zo vaak het geval is bij projecten waar ik aanvankelijk erg enthousiast aan begin, verwatert de interesse na verloop van tijd en komt het uiteindelijk tot stilstand. Met andere woorden: ik begin veel, maar maak bitter weinig af.… Continue reading
-
Lascaux en de Deuren der Perceptie
Eerder heb ik al aangegeven dat het de moeite waard is om dieper in te gaan op David Lewis-Williams’ invloedrijke boek The Mind in the Cave (2002), hoe controversieel zijn theorie over de oorsprong van menselijke cognitie ook mag zijn. Lewis-Williams, een gerenommeerd archeoloog en expert in prehistorische kunst, beweert dat grotschilderingen uit de prehistorie… Continue reading
-
Buiten de lijntjes praten
Onlangs zei iemand tegen me: “Jij praat niet genoeg met mensen.” Zo’n opmerking doet me mijn wenkbrauwen optrekken: ‘Hoe zién mensen mij eigenlijk?’ Want voor mijn gevoel praat ik juist best veel. Zoals tijdens die afspraken met een ambtenaar die je nog nooit hebt gezien, waarbij de officiële zaken in tien minuten geregeld blijken te… Continue reading
-
Schrijver worden?! Alsjeblieft zeg…
In een eerdere blogpost schreef ik over mijn voornemen om eindelijk een artikel te wijden aan de briefkaarten van Elizabeth Bishop, die ik jaren geleden al eens had opgevraagd. Destijds kwam het er niet van – ik was in de greep van een stevige weerstand tegen het schrijven van wat dan ook. Het laatste wat… Continue reading
-
*!@!!!@!*!! — Taalgevoel laat zich niet genereren
“Laat degene die niet kan denken wat hij voelt, gehoorzamen aan de grammatica. Laat hij die wat hij wil zeggen beheerst, haar gebruiken.” — Fernando Pessoa, Boek der rusteloosheid Vanmorgen las ik in het NRC een artikel over ChatGPT in het klaslokaal. Docenten letten inmiddels scherp op bepaalde elementen in teksten van hun leerlingen: opvallende… Continue reading
-
Waar de muurtjes zwijgen en de schapen grazen
Fotoalbums zijn zoveel toegankelijker dan digitale foto’s. Die laatste maak je in overvloed, maar kijk je zelden nog terug – tenzij je ze afdrukt. Vandaag blader ik door een klein album met foto’s uit 2015, gemaakt in het Peak District. Ik was toen in Sheffield voor een drie-daagse conferentie over de Amerikaanse dichteres Elizabeth Bishop… Continue reading
-
Allegro moderato; het ritme van de twijfel
‘Wie schrijft (wie schildert of beeldhouwt of muziek componeert) weet altijd wat hij doet en hoeveel het hem kost. Hij weet dat hij een probleem moet oplossen.’ – Umberto Eco. We betreden het seizoen van ogenschijnlijke helderheid: strakblauwe luchten en oogverblindend zonlicht domineren de dagen, terwijl op straat een euforische sfeer heerst. Toch voel ik… Continue reading
-
In gesprek met spoken
In het gedicht In the Waiting Room keert de ruim zestigjarige Elizabeth Bishop terug naar haar zesjarige zelf – “three days and you’ll be seven years old” – die in de wachtkamer van de tandarts zit, wachtend op haar tante. Ze observeert de andere wachtenden, bladert door een National Geographic van februari 1918, wanneer ze… Continue reading
-
‘Gewoon brieven – als een kunstvorm of zoiets’
Het lezen van andermans brieven – van mensen die je nooit hebt gekend, vaak al lang geleden overleden – is misschien wel de puurste vorm van voyeurisme, waar ik mij maar al te graag aan overgeef. Correspondentie van beroemdheden tot onbekenden, uit alle hoeken van de samenleving, heb ik door de jaren heen verzameld: The… Continue reading
-
De kunst van het kijken
In 1936 reisde Elizabeth Bishop naar Parijs. Haar vriendin Harriet Tompkins Thomas beschrijft een incident waarin Bishop verzeild raakte in een discussie over esthetiek—een gesprek dat haar diep raakte: ‘Voor [Bishop] was schoonheid echt een van de eeuwige waarheden, het belangrijkste in het leven. […] John [Thomas] nam de rol van advocatus diaboli op zich… Continue reading
-
Elizabeth Bishop’s Questions of Travel – Sheffield 2015
In juni 2015 bevond ik mezelf tussen internationale academici in Sheffield, VK. Het was een bewuste keuze, geïnspireerd door een film over Elizabeth Bishop. Films hebben een grote invloed, en zo begon het avontuur dat ik kort daarna publiceerde in de Elizabeth Bishop Society Newsletter: At the first conference I ever attended, I may have… Continue reading
-
“Art just isn’t worth that much” – Elizabeth Bishop aan Robert Lowell
Op 21 maart 1972 schrijft de Amerikaanse dichter Elizabeth Bishop aan haar op dat moment beroemdere collega en goede vriend Robert Lowell: “But art just isn’t worth that much.” Deze woorden zouden uitgroeien tot een van de meest iconische literaire disputen in de geschiedenis van de poëzie. Bishop en Lowell deelden een langdurige, soms moeizame,… Continue reading
-
Brieven
In een video-interview uit 2015 citeert Cate Blanchett een brief uit een bundel met verzamelde brieven. Ze beschrijft de inhoud beknopt en hoewel haar weergave van tijd en plaats niet helemaal accuraat is, weet ik meteen over welke brief en welke bundel ze het heeft. Ik bezit datzelfde boek—Letters of Note, Vol. I—en de brief… Continue reading