In 1936 reisde Elizabeth Bishop naar Parijs. Haar vriendin Harriet Tompkins Thomas beschrijft een incident waarin Bishop verzeild raakte in een discussie over esthetiek—een gesprek dat haar diep raakte:
‘Voor [Bishop] was schoonheid echt een van de eeuwige waarheden, het belangrijkste in het leven. […] John [Thomas] nam de rol van advocatus diaboli op zich en betoogde dat schoonheid in het oog van de toeschouwer lag en dat iemands opvattingen over waarde bepaalden wat men dacht en hoe men schoonheid definieerde. […] Bishop raakte zeer van streek […] en vluchtte de keuken in. Tien minuten later vond ik haar daar, een groot glas gin drinkend en hevig huilend. Ze zei: “Nou ja, je weet het, mensen zouden dit soort dingen niet moeten bespreken.”’
Jaren geleden stond ik in de buurt van mijn dorp een bloemetje te fotograferen. Bloemen in huis zijn voor mij problematisch vanwege mijn allergieën, maar een foto fleurt een ruimte net zo goed op. Dus ging ik met mijn Canon spiegelreflex op pad, ook al waren de meeste mensen inmiddels overgestapt op fotograferen met hun telefoon. In het straatbeeld viel zo’n ‘ouderwetse’ camera dan ook steeds meer op.
Een stel liep voorbij, maar de man bleef plots stilstaan om te kijken. Even later stopte ook de vrouw. Toen ik klaar was met fotograferen, vroeg de man: “Mag ik vragen wat jij nu gefotografeerd hebt?” “Dit bloemetje,” antwoordde ik, terwijl ik ernaar wees. Hij keek me aan alsof ik gek was. “Maar dat is een doodgewoon bloemetje!” riep hij uit.
De vrouw keek hem aan, legde een hand op zijn arm en zei: “Zij ziet iets anders dan wat jij ziet,” waarna ze mij doordringend aankeek. “En dat moet ze vooral blijven doen.”
Het voorval deed me denken aan Bishops gedicht Santarém (1978), dat eindigt met deze regels:
In the blue pharmacy the pharmacist
had hung an empty wasps’ nest from a shelf:
small, exquisite, clean matte white,
and hard as stucco. I admired it
so much he gave it to me.
Then—my ship’s whistle blew. I couldn’t stay.
Back on board, a fellow-passenger, Mr. Swan,
Dutch, the retiring head of Philips Electric,
really a very nice old man,
who wanted to see the Amazon before he died,
asked, “What’s that ugly thing?”
Misschien had Bishop gelijk—schoonheid laat zich niet altijd verklaren. Sommige mensen zullen altijd een verlaten, broos wespennest of een doodgewoon bloemetje zien, terwijl anderen een kunstwerk ontdekken.
