In een video-interview uit 2015 citeert Cate Blanchett een brief uit een bundel met verzamelde brieven. Ze beschrijft de inhoud beknopt en hoewel haar weergave van tijd en plaats niet helemaal accuraat is, weet ik meteen over welke brief en welke bundel ze het heeft. Ik bezit datzelfde boek—Letters of Note, Vol. I—en de brief die Blanchett zo raakte, maakte op mij precies dezelfde indruk. Ik pauzeer de video, loop naar mijn boekenkast en pak het erbij.
Het is een brief van 1 juni 1586, ontdekt in 1998 tijdens een opgraving van een eeuwenoude tombe in Zuid-Korea. De brief lag bovenop het gemummificeerde lichaam van een man en bleek afkomstig van zijn zwangere echtgenote. In het interview zegt Blanchett: “The passion that she poured into this letter was so contemporary, it felt as if it could have been written yesterday.”
Brieven lezen is zowel voyeuristisch als onthullend. Ze bieden niet alleen een intiem venster op individuele levens, maar ook een diepgaand inzicht in de menselijke conditie. De situaties en emoties die erin worden beschreven, zijn vaak zo fundamenteel dat ze moeiteloos tijd en cultuur overstijgen.
In een aankomend blog zal ik bijvoorbeeld schrijven over de schitterende correspondentie tussen de Amerikaanse poëziegiganten Elizabeth Bishop en Robert Lowell. In een van haar brieven roept Bishop Lowell scherp ter verantwoording wanneer hij in The Dolphin letterlijk citeert uit persoonlijke brieven van zijn ex-vrouw, Elizabeth Hardwick. Bishop schrijft: “Art just isn’t worth that much.” Misschien niet, maar zulke brieven geven ons wel een zeldzaam inzicht in wat een mens drijft.
